مقایسه اجاره، حق انتفاع و وجه التزام

در این نوشته به سه اصطلاح پرکاربرد یعنی مقایسه اجاره، حق انتفاع و وجه التزام خواهیم پرداخت. پس تا اخر همراه ما باشید.

اجاره

اجاره عقدی است که به موجب آن یک طرف، منافع عین مال خود را در برابر اخذ اجرت با دیگری معامله می کند، به عبارت دیگر مالک مال، منافع مال خود را برای مدتی در قبال دریافت پول یا مال معینی در اختیار طرف قرارداد می گذارد، بدون اینکه در مالیکت عین مال، تغییری ایجاد شود، موضوع اجاره ممکن است محل کسب و کار، محل سکونت، اتومبیل، حیوان یا انسان باشد.

به اجاره دهنده «موجر» یا «اجیر» و به اجاره کننده «مستأجر» گفته می‌شود مورد اجاره یا مال است مانند خانه و مغازه و یا عمل مانند دوختن و شستن. از اوّلی به اجاره اعیان و از دومی به اجارۀ اعمال تعبیر می‌شود. به اجاره دهنده در اجارۀ اعیان، موجر و در اجارۀ اعمال، اجیر گفته می‌شود. به عبارت دیگر، اجاره، کسی را که مالک منافع است، موجر یا اجاره  دهنده می  نامند کسی را که متقاضی منافع می باشد، مستاجر یا اجاره  کننده می  نامند و موضوع (مال) مورد اجاره را عین مستاجره یا مورد اجاره می  نامند. اجرت و عوض منافع مالی را که مستاجر پرداخت می کند، مال الاجاره یا اجاره بها می گویند.

برابر قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۷۶ قرار داد اجاره نامه ای که در بنگاه های املاک نوشته می شود قرارداد عادی محسوب می شوند. قراردادهای عادی صرفاً در صورتی مشمول قانون سال ۷۶ است که این شرایط را دارا باشد:

حتما بخوانید  اجاره ملک ؛ اما و اگرها

مدت اجاره در آن قید شده باشد.

در دو نسخه تنظیم شده باشد.

به امضای موجر، مستأجر و دو نفر شاهد رسیده باشد.

تخلف از برخی شروط قرارداد، برای طرف مقابل، حق فسخ ایجاد می کند. ولی این حق فسخ، با توجه به زمانبر بودن رسیدگی قضایی، در بسیاری از موارد برای پیشگیری از تخلف یا جبران ضرر کافی نیست. شایسته است هنگام انعقاد قرارداد برای تعهدات هر یک از طرفین ضمانت اجرایی همچون «وجه التزام» تعیین شود. وجه التزام مبلغی است که متخلف در صورت تخلف از قرارداد باید به طرف دیگ بپردازد.

وجه التزام

طرفین قرارداد برای محکم کردن قولنامه، معمولاً مبلغی را در قرارداد قید می‌کنند تا در صورتی که متعهد از انجام تعهد خود سر باز زند، مکلف به پرداخت آن مبلغ به طرف دیگر (متعهدله) باشد، این مبلغ را وجه التزام می‌گویند.

اصولاً درج وجه التزام در قولنامه به یکی از روش‌های ذیل می‌تواند باشد:

در قولنامه قید می‌شود در صورتی که فروشنده یا خریدار از اجرای مفاد تعهد خویش امتناع کند، فلان مبلغ را باید به طرف دیگر بپردازد. در این صورت اگر فروشنده به تعهد خود (انتقال مال) عمل نکند، خریدار می‌تواند با احراز عدم اجرای تعهد وجه التزام تعیین‌شده را مطالبه کند و نمی‌توان هم وجه التزام را بگیرد و هم از فروشنده بخواهد که مورد معامله را با سند رسمی به وی انتقال دهد.

در قولنامه طرفین موافقت می‌کنند که در تاریخی معین در دفترخانه تعیین‌شده حضور یابند و سند رسمی تنظیم کنند و در صورت عدم حضور هر یک در دفترخانه، وی مکلف است مبلغ مشخصی را به طرف دیگر بپردازد و تعهد خویش را نیز انجام دهد. در این حالت با احراز عدم حضور، متعهد باید وجه التزام را بپردازد و تعهد را نیز انجام دهد.

حتما بخوانید  آیا میتوان ملکی را که اجاره داده ایم بفروشیم؟

چنانچه در قولنامه ذکر شود که طرفین موافقت کردند در تاریخ….. در دفترخانه…. حاضر شوند و سند رسمی تنظیم کنند و در صورت عدم حضور یا امتناع فروشنده، فروشنده ملزم به انتقال و پرداخت روزانه…. ریال خسارت تأخیر است، در این فرض مالک باید مورد را به خریدار منتقل کند و خسارت مذکور را هم بپردازد. کسی که وجه التزام را مطالبه می‌کند، باید خود تعهداتش را کامل انجام داده باشد. مثلاً خریدار باید در دفترخانه حاضر شود و قیمت معامله را نیز به رؤیت دفتردار برساند و عدم اجرای تعهد طرف دیگر احراز شود.

وجه تفاوت اجاره و حق انتفاع

در اجاره مالکیت ایجاد میشود ولی در حق انتفاع صرفا حق انتفاع و بهرمندی ایجاد میشود

اجاره معوض است در حالی که حق انتفاع می­تواند معوض باشد

اجاره همیشه لازم است در حالی که حق انتفاع در حالت حبس مطلق جایز است

در اجاره امکان اجاره دادن توسط مستأجر وجود دارد ولی در حق انتفاع وجود ندارد

وجه تفاوت اجاره و عاریه:

اجاره تملیک منفعت است ولی عاریه صرفا اذن در انتفاع می باشد

اجاره معوض است ولی عاریه (اصولا) مجانی می باشد

اجاره لازم است ولی عاریه جایز می باشد

اجاره حتما باید مدت داشته باشد ولی در عاریه و حق انتفا؏ نیاز نیست

وجه تشابه

در هر سه مورد، ید متصرف امانی است

مال موضوع مورد معامله باید قابلیت بقاء داشته باشد

 

محسن محمدرضاپور
محسن محمدرضاپور
امروز کارهایی را انجام می دهم که دیگران حاضر نیستند انجام دهند تا فردا کارهایی را انجام دهم که دیگران قادر نیستند انجام دهند. از اینکه خدمتی برای مردمم انجام میدم خوشحالم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از 5 راز مخفی مشاورین املاک باخبر شوید
راز های مخفی مشاورین املاک را که هیچگاه برای شما فاش نخواهند ساخت در این کتاب الکترونیکِ ۱۰۰٪ رایگان و ۱۰۰٪ کابردی بیاموزید!
  • تاکنون بیش از 1900 نفر این کتاب را دانلود کرده‌اند. شما نیز همین حالا می‌توانید با ثبت ایمیل خود در فرم زیر، این کتاب الکترونیک رابه‌رایگان دانلود کنید و با آگاهی از نکات آن، معاملاتی ارزشمند و دلچسب در زندگی خود تجربه کنید.
ایمیل شما نزد مباشر به امانت خواهد ماند